Archeologie
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wie moet er rekening houden met archeologie?
Een ieder die graafwerkzaamheden gaat uitvoeren zal rekening moeten houden met archeologie. Hierbij kan men bij bijvoorbeeld denken aan bouwen en slopen, het aanleggen van sloten, waterbergingen, rioleringen en leidingen, het diepploegen of een gebied ontwikkelen voor de bouw van woningen of bedrijven.
Situaties waarbij u met archeologie te maken kunt krijgen zijn onder andere:
- Het opstellen van een nieuw bestemmingsplan ex art. 10 WRO.
- Het wijzigen van een bestaand bestemmingsplan ex art 11, 15, 17, 19 WRO.
- Het aanvragen van een aanleg, bouw- of sloopvergunning.
- Het aanvragen van een Ontgrondingenvergunning.
- Het opstellen van een Startnotitie M.E.R. of het besluit tot een M.E.R. met bijbehorende richtlijnen, of een strategische Milieubeoordeling (SMB).
- Activiteiten die vallen onder de Tracéwet (Trajectnota’s en Tracébesluiten).
- Wanneer de voorgenomen ontwikkeling plaatsvindt op, of in de nabijheid van, een wettelijk beschermd archeologisch monument.
In de bodem kunnen zich archeologische resten bevinden, die behoren tot ons culturele erfgoed. Afhankelijk van de benodigde vergunningen en regelgeving in het bestemmingsplan kan vooraf archeologisch onderzoek nodig zijn. Of archeologisch onderzoek noodzakelijk is, hangt af van de archeologische verwachtingswaarden en gewaardeerde archeologische waarden zoals archeologische monumenten. De noodzaak tot archeologisch onderzoek is ook afhankelijk van de oppervlakte waar u grondwerkzaamheden gaat uitvoeren.
Veel gemeenten zijn bezig om zelf een archeologische beleidskaart te maken. Daarnaast hebben de meeste provincies een eigen archeologische verwachtingskaart of een provinciale cultuurhistorische waardenkaart. Er is ook een landelijke archeologische verwachtingskaart. Afhankelijk van de situatie bepalen gemeenten, provincies of de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) of archeologisch onderzoek noodzakelijk is of niet.
Hoe werkt het?
Als u met een vergunningaanvraag bij de gemeente komt, krijgt u te horen of u een archeologisch onderzoeksrapport moet overleggen. Om vertragingen te voorkomen is het zaak dit vroegtijdig met de gemeente kort te sluiten. Een archeologisch onderzoeksrapport moet de archeologische waarde weergeven van het perceel of gebied waarvoor u een vergunning aanvraagt. Als bodemverstoorder geeft u zelf opdracht aan een archeologisch onderzoeksbureau voor het uitvoeren van archeologisch onderzoek. Dit onderzoek zal in eerste instantie bestaan uit een bureauonderzoek en/of een inventariserend archeologisch veldonderzoek (IVO).
Het bevoegd gezag (gemeente, provincie of rijk) stelt een wegingskader op voor het behouden of verloren laten gaan van archeologisch gewaardeerde terreinen en vondsten. Bij een besluit tot het niet behouden van de archeologische waarden is het archeologische onderzoek afgerond. Bij een besluit tot behoud van de archeologie in de bodem, dan zullen in de vergunning beperkingen of maatregelen voor behoud en bescherming van de archeologie zijn opgenomen. Het kan zijn dat de voorgenomen plannen binnen de beperkingen niet uitvoerbaar zijn. Er kan dan overwogen worden een archeologische proefopgraving uit te voeren. Als met de gegevens uit deze proefopgraving inpassing van de archeologie binnen de voorgenomen plannen nog steeds niet mogelijk blijkt, kan overwogen worden de archeologische waarden op te graven, te documenteren. Voordat u een vergunning krijgt of gebied mag ontwikkelen, moet het verplicht archeologisch onderzoek zijn afgerond.
Wat is een bureauonderzoek?
Het bureauonderzoek heeft als doel inzicht verkrijgen in bekende en de te verwachten archeologische waarden van het plangebied. Aan de hand van deze informatie wordt een archeologisch verwachtingsmodel opgesteld. MUG Archeologie kan een bureauonderzoek voor u uitvoeren.
Wat is een inventariserend veldonderzoek?
Een inventariserend veldonderzoek, afgekort IVO, bestaat uit een verkennend booronderzoek, karterend en waarderend booronderzoek of een proefsleuvenonderzoek. Wat is een verkennend booronderzoek? Een verkennend booronderzoek vindt plaats naar aanleiding van een bureauonderzoek en heeft tot doel verwachtingsmodel van het bureauonderzoek in het veld het te controleren en waar nodig aan te vullen. Daarbij wordt de aan- of afwezigheid van intacte bodemprofielen vastgesteld en kunnen voor de archeologie kansarme gebieden begrensd worden. MUG Archeologie kan een verkennend booronderzoek voor u uitvoeren.
Wat is een karterend booronderzoek?
Een karterend booronderzoek volgt op een verkennend booronderzoek als er gebieden zijn vastgesteld met een intacte bodemopbouw en daarmee een hoge kans op het aantreffen van archeologische resten. Dit onderzoek heeft tot doel het vaststellen en begrenzen van archeologische vindplaatsen. MUG Archeologie kan het karterend booronderzoek voor u uitvoeren.
Wat is een waarderend booronderzoek?
Bij een waarderend booronderzoek worden grondmonsters genomen op locaties waar een archeologische vindplaats wordt verwacht. Deze grondmonsters worden door middel van megaboringen genomen. De monsters worden uitgezeefd en de zeefresiduen worden bestudeerd op het voorkomen van archeologische indicatoren. Met behulp van de archeologische indicatoren kan een vindplaats gewaardeerd worden. MUG Archeologie kan dit waarderend booronderzoek voor u uitvoeren. Vraag vrijblijvend een offerte aan via link. Wat is een proefsleuvenonderzoek? Een proefsleuvenonderzoek dient ertoe de bij het karterend of waarderend booronderzoek gevonden archeologische vindplaatsen te waarderen. Voor dit onderzoek is altijd een goedgekeurd PvE noodzakelijk.
Wat is archeologische prospectie?
Archeologische prospectie is het geheel van een archeologisch bureauonderzoek, een verkennend- en een karterend booronderzoek. MUG Archeologie kan dit prospectieve onderzoek voor u uitvoeren. Vraag vrijblijvend een offerte.
Wie zal dat betalen?
De overheid heeft bepaald dat de bodemverstoorder de kosten van verplicht archeologisch onderzoek betaalt. Zo ook de kosten voor behoud van behoudenswaardige archeologie of de opgraving/documentatie/uitwerking van archeologische waarden.
Wat kost het?
De kosten voor een bureauonderzoek en veldonderzoek zijn afhankelijk van de locatie en richtlijnen van overheden. De prijs voor een los bureauonderzoek wordt ook bepaald door de locatie, oppervlakte en dergelijke. Wilt u weten wat een onderzoek op uw locatie gaat kosten, dan kunt u vrijblijvend een offerte aanvragen.
Kan een archeologisch booronderzoek in combinatie met milieukundig onderzoek uitgevoerd worden?
Bij een archeologisch booronderzoek wordt op andere zaken gelet dan bij een milieukundig booronderzoek. Desondanks kunnen beide onderzoeken bij MUG gecombineerd worden doordat MUG zowel archeologisch gekwalificeerde mensen als milieukundige boormeesters in dienst heeft.
Gaat archeologisch onderzoek ten koste van de te ontwikkelen projecten?
Indien archeologie in een zeer vroeg stadium wordt meegenomen in de planontwikkeling hoeft het niet ten koste te gaan van de te ontwikkelen plannen. Er wordt nu immers ruimte ingepland voor archeologisch onderzoek waardoor onverwachte tegenvallers tot een minimum beperkt kunnen worden. Daarnaast kunnen bijzondere resultaten in het plan meegenomen worden waardoor een grote meerwaarde wordt bereikt.
Hoe vraag ik een offerte aan?
Wilt u een (vrijblijvende) offerte aanvragen dan is het van belang dat u een kaartje bijvoegt van de onderzoekslocatie of een zo exact mogelijke omschrijving van het te onderzoeken gebied meelevert en tevens informatie verstrekt over de oppervlakte en voorgenomen ingreep.
Wat krijgt u?
Als MUG Archeologie het onderzoek voor u uitvoert, weet u dat het werk wordt gedaan door een gerenommeerd bureau, dat werkt volgens de laatste richtlijnen van de KNA en de provinciale/gemeentelijke randvoorwaarden en in het bezit is van een eigen opgravingsvergunning verleend door de minister van OCW. De medewerkers van MUG Archeologie hebben vele jaren ervaring met inventariserend archeologisch veldonderzoek en hebben daarnaast ruime ervaring met opgravingen en specialistisch archeologisch onderzoek. Daarnaast hebben zij door hun werk binnen MUG Ingenieursbureau gevoel voor milieukundige en infrastructurele benadering waardoor zij u van een gedegen advies kunnen voorzien. U krijgt uiteindelijk een degelijk rapport dat voldoet aan alle eisen en waarin duidelijk is aangegeven welke vervolgstappen u (indien nodig) kunt ondernemen.
Wat hebben we eraan?
Archeologisch onderzoek levert kennis op over de geschiedenis van de te ontwikkelen plaats. Een geschiedenis die loopt van de verre prehistorie, de steentijd tot het heden. Op lokaal niveau is nog heel veel onbekend. Onderzoek van archeologische sporen zoals huisplattegronden, waterputten, voorwerpen en plantenresten in de ongeroerde bodemlagen leveren informatie op over leefwijze, wonen, rituelen, handelscontacten etc. door de tijd heen. Deze kennis, samen met monumenten, architectuur en landschapshistorie zorgt voor een binding met, en de identiteit, het eigene, de 'roots' van een bepaald gebied. De resultaten van archeologisch onderzoek kunnen samengevoegd worden met de nieuwe ontwikkelingen tot een eigentijds en herkenbaar geheel. Ze leveren zo een (economische) meerwaarde aan de te ontwikkelen projecten.